Vraag gratis advies aan
Doe de Vitaminetest

Eiwitdieet: kun je afvallen met eiwitten?

Bij eiwitten denken we vaak aan spieropbouw en sportvoeding. Toch speelt eiwit een veel grotere rol in ons dieet, bijvoorbeeld tijdens het afvallen. Wat is een eiwitdieet (ook wel proteïne dieet), en hoe effectief is het voor gewichtsbeheersing?

Lees verder onder de afbeelding

Eiwitdieet: kun je afvallen met eiwitten?

Onderwerpen in dit artikel

  • Het belang van eiwit in je dieet
  • Wat is de rol van eiwitten tijdens afvallen?
  • Zijn er ook nadelen aan het eiwitdieet?
  • In 8 stappen: Hoe volg je een eiwitdieet
  • Tot slot: Vind balans in je eiwitdieet

Het belang van eiwit in je dieet

Eiwitten, bestaande uit aminozuren, zijn de bouwstenen van ons lichaam en een dagelijkse noodzaak voor iedereen. Ze spelen een sleutelrol in het herstel en onderhoud van weefsels. Niet alleen in je spieren, maar ook in je huid, haar en organen. Daarnaast zijn eiwitten onmisbaar voor de productie van enzymen en hormonen die onze lichaamsprocessen reguleren. Hierdoor hebben ze direct invloed op je energieniveaus, je stemming, en zelfs je immuunsysteem.

Ondanks hun essentiële rol, slaat ons lichaam eiwitten niet op zoals het doet met vetten of koolhydraten. Dit betekent dat een regelmatige inname van deze voedingsstoffen via je dieet nodig is. Het gaat hierbij niet alleen om de hoeveelheid die past bij jouw situatie, maar ook om de kwaliteit van de eiwitten die je consumeert.

Lees ook ons blog over waar eiwitten goed voor zijn.

Wat is de rol van eiwitten tijdens afvallen?

Eiwit speelt een belangrijke rol in ons dieet, vooral wanneer het gaat om het afvallen. Hun bijdrage is veelzijdig en onmisbaar voor verschillende lichaamsfuncties.

Verzadiging

Eiwitten hebben in vergelijking met koolhydraten en vetten een groter verzadigend effect. Dit heeft onder meer te maken met hun invloed op hormonen die de eetlust reguleren. Zo remt eiwit onder andere de aanmaak van ghreline, het hormoon dat je hongergevoel stimuleert.1,2 Hierdoor behoudt je langer een vol gevoel wat kan helpen om minder tussendoortjes te eten.

Thermisch effect

Het verteren van eiwitten kost het lichaam meer energie dan de vertering van koolhydraten of vetten. Dit fenomeen, bekend als het thermisch effect van voedsel, zorgt ervoor dat je lichaam extra calorieën verbrandt. Hoewel dit effect op zichzelf niet enorm is, betekent het wel dat door meer eiwit in je dieet je lichaam net iets harder werkt, wat je kan ondersteunen tijdens afvallen.2

Spierbehoud

Wanneer je bezig bent met afvallen, wil je vooral vet kwijtraken, niet je kostbare spieren. Eiwitten spelen hierin een centrale rol. Ze ondersteunen het behoud van spierweefsel, wat vooral belangrijk is tijdens een calorietekort. Spieren verbranden bovendien meer calorieën dan vetmassa, ook in rust. Dus door je spiermassa te behouden, ondersteun je een efficiëntere stofwisseling en gewichtsbeheersing.1,2,3

Bloedsuikerspiegel

Het toevoegen van meer eiwit aan je dieet kan helpen bij het stabiliseren van de bloedsuikerspiegel. Door pieken en dalen in deze niveaus te minimaliseren, ondersteunen eiwitten een evenwichtiger energieniveau en een stabielere eetlust.3,4

Zijn er ook nadelen aan het eiwitdieet?

Hoewel een eiwitdieet geweldig kan zijn voor gewichtsbeheersing en spierbehoud, is het goed om te weten dat er ook enkele aandachtspunten zijn.

Voedingsbalans

Als je te veel focust op afvallen met eiwitten, bijvoorbeeld door te willen afvallen met eiwitshakes in plaats van echte voeding, mis je mogelijk andere essentiële voedingsstoffen. Denk aan vezels en vitaminen die je uit groenten en fruit haalt.

Nierfunctie

De meeste mensen verdragen een dieet dat hoog is in eiwit prima. Maar heb je al problemen met je nieren? Dan is extra voorzichtigheid geboden.5 Hoewel plantaardige eiwitten waarschijnlijk een veiligere optie voor je zijn, is het altijd goed om het even te checken bij je arts.5,6

Hoe ongezond te veel eiwitten eten is, kun je lezen in een eerder geschreven blog.

Type eiwitbron

Je eiwitten alleen maar uit rood vlees halen kan nadelige gevolgen hebben, voor zowel je eigen gezondheid als voor die van onze planeet. Maar een dieet met alleen plantaardige eiwitten is ook niet altijd compleet als je niet weet wat je doet.7 Een gezonde variatie in je eiwitbronnen is daarom belangrijk.

Lees ook hoe je als vegan aan voldoende eiwitten komt.

Spijsvertering

Een plotselinge toename van eiwit in je dieet kan je spijsvertering van streek maken. Begin daarom rustig en geef je lichaam de tijd om te wennen.

Milieubelasting

Overweeg ook de impact van je dieetveranderingen op het milieu. De productie van bepaalde eiwitbronnen (met name van dierlijke oorsprong) kan behoorlijk belastend zijn.7 Kiezen voor duurzame en verantwoorde opties maakt een groot verschil.

In 8 stappen: Hoe volg je een eiwitdieet?

Een eiwitdieet implementeren gaat verder dan alleen meer eiwitten eten. Hoe zorg je dat je jouw eiwitrijke voedingsmiddelen slim kiest en balanceert binnen je dagelijkse eetpatroon?

1. Bereken je eiwitbehoefte

Je eiwitbehoefte hangt af van factoren zoals je leeftijd, geslacht, activiteitsniveau en gezondheidsdoelen. Een richtlijn is 0,8 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht voor een gemiddeld persoon, maar dit kan oplopen tot 1,2-2,0 gram voor actieve mensen of voor degenen met specifieke doelen. Overleg met een voedingsdeskundige kan nuttig zijn!

Bekijk ook ons blog over hoeveel eiwitten per dag je nodig hebt. Of bereken je eiwitinname met behulp van onze calorie calculator.

2. Verdeel je eiwitinname over de dag

Door je eiwitten over de dag te verspreiden, zorg je voor een constante toevoer van aminozuren. Dit helpt bij spierherstel en het behoud van spiermassa. Probeer bij elke maaltijd en snack een bron van eiwitten op te nemen. Denk aan kwark bij het ontbijt, een cracker met notenboter als tussendoortje, of een stuk kip of tofu bij je avondeten.

3. Kies verschillende eiwitbronnen

Dierlijke eiwitten zoals vlees, vis en eieren zijn complete eiwitbronnen. Maar vergeet niet de rijke variëteit aan plantaardige eiwitten zoals bonen, linzen, tofu en quinoa te verkennen. Dit zorgt niet alleen voor veel meer voedingsstoffen in je dieet, maar houdt ook je maaltijden smakelijk en interessant.

In ons blog eiwitten in voeding hebben we een aantal eiwitrijke voedingsmiddelen op rij gezet.

4. Kies voor gezonde bereidingswijzen

De manier waarop je je eiwitten bereidt, kan een groot verschil maken. Vermijd het frituren van eiwitrijke voeding tijdens het afvallen liever volledig. Kies in plaats daarvan voor grillen, stomen of bakken. Deze methoden helpen veel beter de voedingswaarden te behouden en voegen geen onnodige vetten toe.

5. Balans met vezels en gezonde vetten

Een eiwitdieet moet nog steeds een evenwichtige inname van vezels en gezonde vetten bevatten. Deze voedingsstoffen zijn essentieel voor een goede spijsvertering, een stabiele bloedsuikerspiegel, en het bevorderen van een verzadigd gevoel. Eet daarom ook volop groenten, fruit, volkorenproducten en gezonde vetbronnen zoals avocado’s, noten en olijfolie.

6. Drink voldoende water

Eiwitten verwerken kost je lichaam meer water, dus het is belangrijk tijdens een eiwitdieet je vochtinname te verhogen. Bovendien zorgt goede hydratatie voor het afvoeren van afvalstoffen en het handhaven van allerlei lichaamsfuncties.

Bekijk ook hoeveel water je per dag moet drinken.

7. Neem eiwitten voor het slapen

Een eiwitrijke snack voor het slapengaan kan bijdragen aan spierherstel en -groei, vooral na de krachttraining.8 Daarnaast kunnen eiwitten voor het slapen je tijdens het afvallen ondersteunen doordat ze helpen de stofwisseling te reguleren.9 Kies voor lichte opties zoals Griekse yoghurt of een klein portie kwark.

8. Luister naar je lichaam

Blijf letten op hoe je je voelt tijdens het afvallen en volgen van een eiwitdieet. Iedereen reageert anders, dus het is belangrijk om je welzijn in de gaten te houden en te luisteren naar signalen van je lichaam. Voelt iets niet goed? Wees flexibel in je dieet en vraag eventueel een voedingsdeskundige om advies.

Tot slot: vind balans in je eiwitdieet

Hoewel veel mensen kiezen voor ‘afvallen met eiwitshakes’, is het belangrijk om te benadrukken dat een eiwitdieet veel meer draait om balans en variatie. Het gaat niet alleen om het toevoegen van eiwitten, maar om het creëren van een voedingspatroon dat rijk is aan diverse voedingsstoffen. Dit zorgt voor een optimale voedingswaarde en draagt bij aan je algehele gezondheid en welzijn. Onthoud: eiwitten zijn geen wondermiddel voor afvallen. Een goed uitgebalanceerd dieet is uiteindelijk je sleutel tot succes.

Hoeveel calorieën heb ik nodig?

Bereken het met de calorie calculator en kies als doel afvallen, spieren opbouwen of gewicht behouden.

Bereken mijn caloriebehoefte

Referenties
  1. Kohanmoo, A., Faghih, S., & Akhlaghi, M. (2020). Effect of short- and long-term protein consumption on appetite and appetite-regulating […], a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Physiology & Behavior, 226, 113123.
  2. Pesta, D. H., & Samuel, V. T. (2014). A high-protein diet for reducing body fat: mechanisms and possible caveats. Nutrition & metabolism, 11(1), 53.
  3. Moon, J., & Koh, G. (2020). Clinical Evidence and Mechanisms of High-Protein Diet-Induced Weight Loss. […], 29(3), 166–173.
  4. Luhovyy, B. L., & Kathirvel, P. (2022). Food proteins in the regulation of blood glucose control. Advances in food and nutrition research, 102, 181–231.
  5. Ko, G. J., Rhee, C. M., Kalantar-Zadeh, K., & Joshi, S. (2020). The Effects of High-Protein Diets on Kidney Health and Longevity. Journal of the American Society of Nephrology : JASN, 31(8), 1667–1679.
  6. Jans, I. (2020). Dieet bij chronische nierschade. In: Former, M., van Asseldonk, G., Drenth, J., Schuurman, C. (eds) Informatorium voor Voeding en Diëtetiek – Supplement 103 – december 2019. Bohn Stafleu van Loghum, Houten.
  7. Ferrari, L., Panaite, S. A., Bertazzo, A., & Visioli, F. (2022). Animal- and Plant-Based Protein Sources: A Scoping Review of Human Health Outcomes and Environmental Impact. Nutrients, 14(23), 5115.
  8. Snijders, T., Trommelen, J., Kouw, I. W. K., Holwerda, A. M., Verdijk, L. B., & van Loon, L. J. C. (2019). The Impact of Pre-sleep Protein Ingestion on the Skeletal Muscle Adaptive Response to Exercise in Humans: An Update. Frontiers in Nutrition, 6, 17.
  9. Jäger, R., Kerksick, C.M., Campbell, B.I., et al. (2017). International Society of Sports Nutrition Position Stand: protein and exercise. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 14, 20.