Vitakruid
Gratis verzending boven €40
Klanten beoordelen ons met een 9.3
Vitakruid
sluiten
Vraag gratis advies aan
Doe de vitaminetest

Waar zitten koolhydraten in? Een totaaloverzicht

Charissa Wiese

Charissa

Orthomoleculair Epigenetisch Therapeut 12 okt. 2021Bijgewerkt: 22 apr. 20227 min. leestijd

Koolhydraten zijn, net als eiwitten en vetten, voedingsstoffen die energie (calorieën) leveren. Het lichaam zet koolhydraten om in de stof glucose (bloedsuiker), en dit geeft direct energie die je gebruikt als brandstof. Onder de groep koolhydraten vallen suikers, zetmeel en vezels. Koolhydraten vormen een belangrijk fundament voor een evenwichtig en gezond voedingspatroon. Daarom is het nuttig om te weten in welke producten (gezonde) koolhydraten zitten. Vandaar dat we ze in dit artikel voor je op een rijtje zetten!

Lees verder onder de afbeelding

Waar zitten koolhydraten in? Een totaaloverzicht

Onderwerpen in dit artikel

  • Wat zijn koolhydraten?
  • Snelle en langzame koolhydraten
  • Waar zitten koolhydraten in?
  • Tot slot

Wat zijn koolhydraten?

Koolhydraten zijn dus voedingsstoffen die energie (calorieën) leveren aan ons lichaam. Per gram bevatten ze 4 kilocalorieën om precies te zijn én samen met vetten zijn ze de belangrijkste dragers van energie. Dit betekent dat het lichaam heel efficiënt energie kan halen uit deze voedingsstoffen. Ook spelen koolhydraten een belangrijke rol voor het gezond houden van de darmflora. Vezels - die behoren tot de groep koolhydraten - stimuleren de groei van goede bacteriën in de darmen en dát zorgt bijvoorbeeld voor een goede stoelgang. Hoeveel gram koolhydraten je per dag nodig hebt om optimaal van deze voordelen te profiteren is persoonlijk en afhankelijk van: leeftijd, lichaamsgewicht, lichamelijke activiteit, doel, medische status en persoonlijke voorkeur. Wil je meer lezen over wat koolhydraten precies zijn en of ze gezond zijn, klik dan hier. Klik hier als je wilt weten hoeveel koolhydraten je per dag nodig hebt.1

Snelle en langzame koolhydraten

Straks delen we een lijst met producten die koolhydraten bevatten. Nu leggen we uit wat het verschil is tussen snelle en langzame koolhydraten. Er is namelijk een verschil tussen de soorten koolhydraten in afbraak en opname en daarmee op jouw gezondheid en welbevinden.

Snelle koolhydraten

Snelle koolhydraten – de naam doet het al vermoeden – breekt het lichaam snel af. Dit omdat deze soort koolhydraten korte ketens suikermoleculen bevatten. Er komt snel glucose in het bloed, de bloedsuikerspiegel stijgt flink en daardoor krijg je snel een boost energie. Leuk natuurlijk dat je een flinke boost krijgt doordat je bloedsuikerspiegel stijgt. Echter daalt het ook snel, met het gevolg: je raakt (sterk) vermoeid en krijgt een gevoel van honger of trek. Je hebt er geen verzadigd gevoel aan over gehouden. Producten met snelle koolhydraten bevatten vaak veel snelle suikers en weinig nuttige voedingsstoffen.2,3 Om alvast een tipje van de sluier te lichten, dit zijn producten waar snelle suikers in zitten:

  • Snoep
  • Koek
  • Frisdrank
  • Vruchtensap

Koolhydraten in fruit

In vruchtensap zit suiker – zoals je hierboven leest – en dat komt doordat fruit een bron van koolhydraten is. Ongeveer 5 tot 15 procent van het gewicht van fruit bestaat uit koolhydraten, in de vorm van snelle suikers. Sommige fruitsoorten bevatten weinig koolhydraten of langzame koolhydraten (zetmeel). Dit zijn bijvoorbeeld: bananen, appels, (blauwe) bessen, aardbeien, kiwi, sinaasappel en mandarijn. Wanneer je van fruit vruchtensap maakt gebeurt er wel iets essentieels, namelijk dat tijdens de bereiding van het sap veel voedingsstoffen verloren gaan, zoals voedingsvezels. En juist voedingsvezels zorgen ervoor dat koolhydraten langzamer worden opgenomen, waardoor je bloedsuikerspiegel stabiel blijft. Je krijgt via een glas vruchtensap vooral een hoop energie (calorieën) binnen. Let wel op! Trap niet in het fabeltje dat fruit ‘slecht’ is. Neem je een los stuk fruit, dan geef je het lichaam weinig calorieën, maar veel vitamines, mineralen en voedingsvezels. Tel uit je winst!4

Denk je dat jij gezond genoeg eet en leeft?

Check het via onze vitaminetest en kijk of jij extra vitaminen of mineralen moet nemen.

Doe de Vitaminetest

Langzame koolhydraten

Bij langzame koolhydraten – en dit zal je vast niet verbazen – werkt dit proces juist het tegenovergestelde. Deze soort koolhydraten bevatten langere suikermoleculen, waardoor het lichaam meer tijd nodig heeft om het om te zetten in glucose (bloedsuiker). Hierdoor krijg je geleidelijk glucose in het bloed en geen forse piek in je bloedsuikerspiegel. Dit betekent geleidelijk steeds wat energie en het werkt juist wél verzadigend. Je voelt je dus niet snel weer moe of hongerig, wat tot gevolg heeft dat je niet gaat (over) eten. Wanneer je bijvoorbeeld wilt afvallen is het dan ook raadzaam om voornamelijk te kiezen voor langzame koolhydraten. Deze producten bevatten doorgaans minder suiker en juist meer voedingsstoffen, zoals voedingsvezels.5 Ook hierbij alvast een tipje van de sluier, producten met langzame koolhydraten zijn:

  • Volkorenbrood
  • Volkorenpasta
  • Peulvruchten
  • Groenten
  • Fruit
  • Aardappels
  • Graanproducten

Snelle koolhydraten noemen we daarom ook wel ‘ongezonde’ koolhydraten en langzame de ‘gezonde’ koolhydraten. We benoemen hier wel bij dat een gezond of ongezond product eigenlijk niet bestaat. Een gezond voedingspatroon wordt uiteindelijk bepaald door alle keuzes die in het geheel worden gemaakt.

Koolhydraten in aardappels

De aardappel is een uitstekende bron van onder andere langzame koolhydraten en daarom zetten we deze knol graag in het zonnetje. Er zijn namelijk boze tongen die beweren dat de aardappel ongezond is, en daar steken wij resoluut een stokje voor. Dat is namelijk onjuist, de aardappel is een voedzaam product en verdient een plek in jouw voedingspatroon! Naast koolhydraten (in de vorm van zetmeel), bevat de aardappel vitamine C, B6, een ander aantal B-vitamines en de mineralen calcium en fosfor. Als kers op de taart bevat de aardappel voedingsvezels, en bevat het relatief weinig calorieën. Deze vezels zijn trouwens voornamelijk te vinden in de schil. Kook de schil dus mee (kan geen kwaad) of schil heel dun, dan profiteer je optimaal van alle voedingsstoffen. De zoete aardappel is overigens een leuke variatie op de ‘gewone’ aardappel. De zoete aardappel is rijk aan vitamine A, de gewone aardappel bevat dan weer minder calorieën. Verder zijn de verschillen in voedingsstoffen minimaal.5

Waar zitten koolhydraten in?

Hierbij een overzichtelijke lijst met koolhydraatrijke producten, waarbij we specifiek de hoeveelheid energie, koolhydraten, suiker en voedingsvezels benoemen. We hebben twee lijsten gemaakt; snelle koolhydraten en langzame koolhydraten. Zo heb je een duidelijk beeld!

Snelle koolhydraten
Voedingsmiddel (per 100 gram)Energie (kcal)Koolhydraten (gram)Suiker (gram)Voedingsvezels (gram)
Hagelslag450 kcal70 gram63 gram5 gram
Gevulde koek410 kcal60 gram31,6 gram2 gram
Suiker400 kcal100 gram100 gram0 gram
Cornflakes378 kcal72 gram8 gram3 gram
Witte pasta356 kcal80 gram1 gram3 gram
Witte rijst352 kcal32 gram0 gram1,3 gram
Snoep341 kcal79 gram46,2 gram0,2 gram
Honing321 kcal60 gram80 gram0 gram
Wit brood250 kcal12 gram2,4 gram2,6 gram
IJs237 kcal26 gram23,8 gram1 gram
Frikandel235 kcal6 gram1 gram2 gram
Kroket187 kcal19 gram2 gram2 gram
Patat146 kcal24 gram0,5 gram3 gram
Wijn (rood)82 kcal3 gram3 gram0 gram
Wijn (wit)67 kcal1 gram1 gram0 gram
Yoghurtdrank (gezoet)57 kcal12 gram11,9 gram0,4 gram
Fruitsmoothie56 kcal80 gram10,9 gram1,3 gram
Vruchtensap49 kcal12 gram11,6 gram0,2 gram
Bier45 kcal48 gram0 gram0,3 gram
Frisdrank41 kcal10 gram10,4 gram0 gram
Waar zitten koolhydraten in? Een totaaloverzicht
Langzame koolhydraten
Voedingsmiddel (per 100 gram)Energie (kcal)Koolhydraten (gram)Suiker (gram)Voedingsvezels (gram)
Zilvervliesrijst357 kcal74 gram1 gram3 gram
Volkorenpasta348 kcal66 gram4 gram7 gram
Volkorenbrood234 kcal39 gram2 gram7 gram
Volkoren couscous346 kcal67 gram2 gram7 gram
Bulgur340 kcal63 gram0,4 gram13 gram
Havermout373 kcal61 gram2 gram7 gram
Quinoa354 kcal57 gram5 gram7 gram
Groenten (gemiddeld)20 kcal3 gram2 gram1 gram
Fruit (gemiddeld)56 kcal12 gram10 gram2 gram
Bruine bonen314 kcal44 gram3 gram18 gram
Groene erwten315 kcal43 gram6 gram20 gram
Linzen306 kcal43 gram1 gram18 gram
Melk (halfvol)45 kcal5 gram4 gram0 gram
Yoghurt (halfvol)50 kcal4 gram4 gram0 gram
Zoete aardappel98 kcal21 gram6 gram2 gram
Aardappel88 kcal26 gram1 gram1,8 gram

Hoewel een gezond voedingspatroon dus niet wordt bepaald door één enkel product – en het dus niet erg is om snelle koolhydraten te nemen – kan wel gesteld worden dat langzame producten minder calorieën bevatten, minders suikers en meer voedingsvezels. Je doet er dus wél goed aan om jouw voedingspatroon vooral te laten bestaan uit langzame koolhydraten. Ga dus voor kwaliteit en kies veel producten uit deze lijst!

Tot slot

Snelle en langzame koolhydraten: het verschil tussen die twee soorten op jouw gezondheid, dat is de belangrijkste informatie in dit artikel. Snelle koolhydraten breekt het lichaam snel af, waardoor je snel energie (glucose) hebt en dat zorgt voor een stijging in je bloedsuikerspiegel. De piek is echter snel voorbij met als gevolg dat je geen verzadigend gevoel hebt. Vermoeidheid speelt op en je krijgt snel weer honger. Bovendien bevatten snelle koolhydraten vaak meer calorieën, meer suikers en minder voedingsvezels. Bij langzame koolhydraten is dit juist anders, deze soort geeft geleidelijk glucose af waardoor je jezelf verzadigd voelt. Je krijgt minder snel honger én als klap op de vuurpijl: langzame koolhydraten bevatten gemiddeld gezien minder calorieën, suikers en meer voedingsvezels!

Kom je er niet uit?
Vraag ’t Vitakruid!
Onze orthomoleculair therapeuten beantwoorden graag al jouw vragen en geven gratis advies op maat.
Vraag gratis advies aan
Avatar

Iris

Orthomoleculair Therapeut

Referenties
  1. M. de Jong, F. (2009). Ons Voedsel, over wat erin zit, hoe het wordt gemaakt & wat het met ons doet. Fontaine Uitgevers. Derde druk, 24-30.
  2. Atkinson, F. S., Foster-Powell, K., & Brand-Miller, J. C. (2008). International tables of glycemic index and glycemic load values: 2008. Diabetes care, 31(12), 2281-2283.
  3. Diabetes Fonds. Koolhydraten. (z.d.). https://www.diabetesfonds.nl/over-diabetes/eten-met-diabetes/koolhydraten 
  4. Amagloh, FK & Coad, J. (2014). Orange-fleshed sweet potato-based infant food is a better source of dietary vitamin A than a maize-legume blend as complementary food. Food and nutrition bulletin, 35(1), 51-59.
  5. Food Info. Aardappel. (2021). Aardappelen. http://www.food-info.net/nl/qa/potato.htm