Matcha vs. koffie: wat is beter voor je?

Wat is matcha (en waarom zie je het ineens overal)?

Matcha is een heldergroen poeder gemaakt van de jonge blaadjes van de Camellia sinensis-plant. Die ken je waarschijnlijk ook van gewone groene thee, maar het proces vooraf is net iets anders. Voor groene thee groeit de plant namelijk tot aan de oogst in de volle zon en drink je alleen een aftreksel van het blad. Voor matcha gaat dat anders.

Enkele weken voor het oogsten, wordt de theeplant in de schaduw gezet. Dit zorgt voor een toename van verschillende bioactieve plantenstoffen, zoals chlorofyl en L-theanine, waarvoor veel belangstelling is binnen de voedingswetenschap. De bladeren voor matcha worden daarna geplukt, gestoomd, gedroogd en vermalen tot poeder. Je mengt dat vervolgens met water voor het maken van je drankje. Zo krijg je het hele blad binnen, inclusief al die waardevolle plantenstoffen.¹

Van theetraditie tot wereldwijde hype

Wat ooit begon in China en uitgroeide tot een vast onderdeel van de Japanse theecultuur, heeft inmiddels z'n weg gevonden naar koffiebars en keukenkastjes over de hele wereld. Vooral jongeren kiezen ervoor, onder andere vanwege het gezondheidsimago, het unieke cafeïne- en smaakprofiel en de opvallende felgroene kleur. Die visuele aantrekkingskracht speelt ook op social media een rol.

Waarom kiezen voor matcha in plaats van koffie?

De een vindt matcha simpelweg lekkerder dan koffie. De ander drinkt het omdat die zich er alerter of juist minder opgejaagd door voelt. Sommigen noemen matcha drinken een fijn ritueel: even water koken, poeder kloppen en een moment nemen voor jezelf. Ook de frisse, zachte uitstraling van matcha draagt bij aan die bijzondere beleving.

Redenen die mensen noemen om matcha boven koffie te kiezen:

• Ze voelen zich er fijner bij dan bij koffie
• Het voelt lichter of zachter
• Het past beter bij hun ochtendroutine
• Ze willen minder afhankelijk zijn van koffie
• Ze zoeken iets dat meer 'in balans' voelt
• Ze houden van de uitstraling en het ritueel

Voor veel mensen zijn dit precies de redenen om voor matcha te kiezen. Maar hoe verhouden deze ervaringen zich tot de feitelijke verschillen tussen matcha en koffie?

Hoe verschillen matcha en koffie van elkaar?

We kijken naar het verschil tussen matcha en koffie in inhoud, effect en dagelijks gebruik.

Energie

• Een kop koffie (240 milliliter) bevat gemiddeld 80 tot 100 milligram cafeïne. Die cafeïne wordt snel opgenomen, waardoor je het effect vaak al snel merkt. Zo voelen mensen zich soms na 15 minuten al energieker.²
• Een kop matcha bevat gemiddeld tussen de 30 en 70 milligram cafeïne, afhankelijk van de bereiding. Daarnaast zit er ook L-theanine in. Volgens onderzoek zou L-theanine invloed kunnen hebben op de opname. Het effect van cafeïne zou je daardoor mogelijk als iets rustiger kunnen ervaren.³

Focus en concentratie

• Veel mensen drinken koffie om zich beter te kunnen concentreren. Dat effect wordt toegeschreven aan de cafeïne, die in onderzoek gelinkt is aan een betere aandacht, informatieverwerking en reactievermogen.⁴
• Matcha lijkt net iets anders te werken. Door de combinatie met L-theanine, zou het effect op je concentratie mogelijk wat meer gebalanceerd kunnen zijn. Zo laat een studie een licht positief effect zien bij taken waarbij je langere tijd scherp moet blijven.³

Spanning en stemming

• Koffie wordt regelmatig in verband gebracht met een beter humeur, op voorwaarde dat je het met mate drinkt. Wie veel koffie drinkt, kan juist een tegengesteld effect ervaren. Denk bijvoorbeeld aan gevoelens van spanning of innerlijke onrust.^4,5
• Matcha is waarschijnlijk wat vriendelijker voor je zenuwstelsel dan koffie. Er zijn zelfs aanwijzingen dat het kan helpen om je wat kalmer te voelen, zonder dat het slaperig maakt.³

Bekijk ook ons andere blog over het effect van cafeïne op je slaap.

Maag en spijsvertering

• Niet iedereen verdraagt koffie even goed. Sommige mensen zeggen bijvoorbeeld darmongemakken te ervaren.⁶ Dat zou iets te maken kunnen hebben met het effect van cafeïne op bepaalde spijsverteringsfuncties.⁷
• Over het effect van matcha op de spijsvertering is nog niet veel bekend. Wat we wél weten, is dat het minder cafeïne bevat en de combinatie met L-theanine het effect mogelijk wat in balans brengt.³ Daardoor is matcha voor sommige mensen een beter, milder alternatief.

Voedingsstoffen en antioxidanten

• Koffie bevat vooral antioxidanten zoals chlorogeenzuur, een polyfenol die van nature in de koffieboon zit. Er zitten ook spoorelementen in, zoals magnesium en kalium, maar meestal in kleine hoeveelheden.⁸ Omdat je alleen het extract van de boon drinkt, blijft een deel van de waardevolle stoffen achter in het koffiedik.
• Omdat je matcha als fijngemalen blad drinkt, krijg je automatisch vezels én meer bioactieve stoffen binnen dan bij koffie. Denk aan catechinen (een groep antioxidanten), maar ook het bladgroen chlorofyl.¹ Hoeveel je precies binnenkrijgt hangt af van de kwaliteit en herkomst van je product.

Duurzaamheid

• Gemiddeld kost één kilo koffie bijna 19.000 liter water en levert het zo'n 15 kilo CO2-uitstoot op. Keurmerken als Fairtrade en Rainforest Alliance proberen die impact wel te verzachten, maar de milieubelasting blijft aanzienlijk.⁹
• Alleen al omdat je er veel minder van nodig hebt per portie, lijkt de belasting van matcha lager te liggen. Exacte cijfers zijn vaak gebaseerd op groene thee in het algemeen, maar geven wel een idee: zo’n 8.800 liter water en 1,9 kilo CO₂-uitstoot per kilo.⁹

Gebruiksgemak en beschikbaarheid

• Koffie is makkelijk en snel te zetten, of je nu kiest voor filter, cups of oploskoffie. Daarnaast vind je het bijna overal wel, van tankstation tot thuis en vaak voor een relatief lage prijs.
• Matcha vraagt wat meer voorbereiding. Het poeder moet je goed mengen, het liefst met een speciale klopper. Daarnaast is het in koffiebars en supermarkten nog minder gangbaar. En een goede kwaliteit matcha is vaak duurder dan koffie.

Lees ook ons andere blog over de gezondheidsvoordelen van koffie.

Tot slot: matcha of koffie, wanneer kies je wat?

Wat beter voor je is, hangt deels af van wat je zoekt. Koffie is snel, sterk en overal beschikbaar. Als je op zoek bent naar een direct effect, is koffie daarom vaak handig. Matcha bevat ook cafeïne maar wordt toch vaak kalmer ervaren. Dat maakt het voor sommigen een fijnere keuze dan koffie. Zeker als je gevoelig bent of je dag liever iets rustiger start.

Is matcha ook altijd gezonder dan koffie? Dat ligt aan de kwaliteit van je product en wat je erin doet. Zo kun je een matcha latte gezond noemen, met alle waardevolle plantenstoffen, maar in de kant-en-klare varianten zit vaak veel suiker. Dan blijft er van dat gezonde imago weinig over.

Meer advies nodig over cafeïne?

Onze productadviseurs beantwoorden graag al jouw vragen en geven gratis advies op maat.

Vraag gratis advies aan

Britt

Lead Customer Care