Is pittig eten gezond? De voor- en nadelen op een rij

Waar komt de pittige smaak vandaan?

Pittig eten kent vele vormen en smaken en wordt wereldwijd met enthousiasme gegeten. De oorsprong ligt in Midden- en Zuid-Amerika, waar chilipepers al duizenden jaren deel uitmaken van de keuken. Na de ontdekkingsreizen in de 15e en 16e eeuw vonden deze vurige specerijen hun weg naar de rest van de wereld.

Het kenmerkende tintelende of brandende gevoel dat pittig eten veroorzaakt, komt door natuurlijke stoffen die de pijn- en warmtereceptoren in je mond prikkelen. Capsaïcine uit chilipepers, piperine uit zwarte peper, allicine uit knoflook en ui, gingerol uit gember en sinigrine uit mosterd zijn zulke stoffen. Deze stoffen binden zich aan pijn- en warmtereceptoren in je mond en op je tong. Vervolgens worden deze prikkels doorgegeven naar je hersenen, waardoor je het gevoel krijgt dat je mond in brand staat. 

Wil je in het specifiek meer te weten komen over zwarte pepers? Lees dan de volgende blog: Is zwarte peper gezond? Alles over deze specerij.

Niet iedereen ervaart die pittigheid even sterk. Dat hangt af van de gevoeligheid van je receptoren, iets wat deels genetisch bepaald is, maar ook verandert door gewenning: hoe vaker je pittig eet, hoe beter je ertegen kunt. De mate van scherpte wordt uitgedrukt op de schaal van Scoville. Ter vergelijking: tabasco scoort rond de 5.000 eenheden, terwijl de extreem hete Pepper X boven de 3 miljoen uitkomt.

Functie van pittigheid

De pittigheid van planten heeft een belangrijke biologische functie. Stoffen zoals capsaïcine, glucosinolaten en andere fytonutriënten werken als een natuurlijk verdedigingsmechanisme. Ze maken de vruchten minder aantrekkelijk of zelfs giftig voor planteneters, schimmels en bacteriën. Daardoor wordt de kans kleiner dat het vruchtvlees of de zaden worden opgegeten of vernietigd, wat de overlevingskans van de plant vergroot.

Interessant is dat deze strategie niet bij alle dieren hetzelfde effect heeft. Vogels, bijvoorbeeld, reageren niet op capsaïcine en kunnen de scherpe vruchten gewoon eten. Voor de plant is dat juist gunstig, omdat vogels de zaden verder verspreiden via hun uitwerpselen. Zo helpt pittigheid niet alleen om vijanden af te weren, maar ook om de voortplanting en verspreiding van de plant te bevorderen.

Wat zijn de voordelen van pittig eten?

Nu je meer weet over de achtergrond van pittig eten, is het ook interessant om te weten of je lichaam er wat aan heeft. Is peper gezond? Hieronder volgen de voornaamste voordelen van pikant eten:

1. Stofwisseling

Het eten van pittig voedsel lijkt invloed te kunnen hebben op je stofwisseling. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat capsaïcine het metabolisme (tijdelijk) kan verhogen.¹ Daarom wordt pittig eten soms genoemd als mogelijke ondersteuning bij gewichtsbeheersing. Toch is het bewijs hiervoor nog beperkt. Bovendien verschilt de gevoeligheid voor capsaïcine sterk per persoon.² Hoewel pittig eten de stofwisseling kan stimuleren, zie je niet gelijk een verschil als je op de weegschaal gaat staan. 

2. Afkoelen

Het is geen toeval dat pittig eten vooral in warme landen populair is. Hoewel je het er warm van krijgt, helpt het je lichaam juist om af te koelen. De scherpe stoffen in chilipepers activeren warmtereceptoren, waardoor je lichaam denkt dat je het extra warm hebt. Daarop reageert het door te gaan zweten, sneller te ademen en de doorbloeding van de huid te verhogen. Dat zorgt ervoor dat warmte beter wordt afgevoerd en je lichaam uiteindelijk afkoelt – precies wat je nodig hebt in een heet klimaat.

3. Endorfines

Stofjes in pittig eten binden zich aan pijnreceptoren in je mond. Vervolgens worden die pijnsignalen doorgegeven aan je hersenen. Als reactie op die waargenomen pijn worden endorfines aangemaakt, die een gevoel van ontspanning of euforie kunnen geven.³ In sommige culturen wordt de intensiteit van pittig eten dan ook gebruikt om het hoofd leeg te maken en spanning los te laten. Soms wordt dat zelfs omschreven als een ‘pepper high’, al verschilt de ervaring sterk per persoon.

Ben je benieuwd naar andere manieren om meer endorfine aan te maken? Bekijk dan ook deze blog: Boost je humeur: 8 tips om endorfine aan te maken.

4. Vitamines

Enkele bronnen bevatten naast de scherpe bioactieve stoffen ook waardevolle voedingsstoffen. Chilipepers leveren onder meer vitamine A, B6 en C, en bevatten ook mineralen zoals kalium en koper. Hoewel je ze meestal in kleine hoeveelheden eet, dragen ze toch bij aan je inname van deze nuttige stoffen.

Mogelijke nadelen

Het effect van pittig eten is van persoon tot persoon erg verschillend, niet voor iedereen is het even aangenaam. Hieronder volgen de mogelijke nadelen na het eten van een scherpe maaltijd:

1. Lichamelijk ongemak

Niet iedereen reageert hetzelfde op pittig eten. Waar de één geniet van de kick en zelfs een prettig gevoel ervaart, kan de ander last krijgen van een branderig of onaangenaam gevoel in mond en keel. Wie vaker pittig eet, went er meestal iets aan, maar voor sommigen blijft het te heftig. Bovendien kan het zweten dat daarbij optreedt, in sommige situaties – zoals tijdens een etentje – eerder ongemakkelijk dan prettig zijn.

2. Maag-darm problemen

Pittig eten kan mogelijk maag- en darmproblemen veroorzaken. Wellicht ken je wel het gevoel dat het toiletbezoek de volgende dag wat minder aangenaam is na een pittige avondmaaltijd. Dit kan het gevolg zijn van een disbalans van het microbioom. Wanneer je gevoelig bent voor pittig eten, is het verstandig om het met beperkte mate te doen.

Tot slot: is pittig eten gezond?

Pittig eten maakt al eeuwenlang deel uit van talloze keukens over de hele wereld. Het herkenbare scherpe of brandende gevoel ontstaat doordat ingrediënten, zoals capsaïcine, de pijnreceptoren prikkelen. In de juiste mate kan een pittige maaltijd positieve effecten hebben, zoals het stimuleren van de stofwisseling en het helpen afvoeren van lichaamswarmte. Tegelijkertijd is pittig eten niet voor iedereen geschikt. Kortom, pittig eten kan een gezonde en smaakvolle toevoeging zijn aan je eetpatroon, zolang je lichaam het goed verdraagt.

Meer advies nodig over gezonde voeding?

Onze productadviseurs beantwoorden graag al jouw vragen en geven gratis advies op maat.

Vraag gratis advies aan

Britt

Lead Customer Care