Vraag gratis advies aan
Doe de Vitaminetest

Het lege nest syndroom: wat kun je ertegen doen?

Carola Otten

Carola

Schrijver Voeding & Gezondheid 10 okt. 2023Bijgewerkt: 19 feb. 20246 min. leestijd

Ouders ervaren vaak diverse emoties wanneer hun kinderen uit huis gaan; trots op hun onafhankelijkheid, maar tegelijkertijd een gevoel van leegte. Heb je het daar moeilijk mee? Misschien heb je te maken met het lege nest syndroom. Wat is het, en hoe ga je ermee om?

Lees verder onder de afbeelding

Het lege nest syndroom: wat kun je ertegen doen?

Onderwerpen in dit artikel

  • Wat is het lege nest syndroom?
  • Hoe uit het lege nest syndroom zich?
  • Welke factoren beïnvloeden het lege nest syndroom?
  • Lege nest syndroom en de overgang
  • 7 tips tegen (en bij) het lege nest syndroom
  • Tot slot: elk einde is een nieuw begin

Wat is het lege nest syndroom?

De slaapkamerdeur blijft gesloten, de eettafel voelt plotseling groot. Jarenlang draait het huishouden voor ouders om de kinderen: hun behoeften, schema’s, vreugdes en zorgen. Wanneer ze het nest verlaten, kan de plotselinge stilte voor veel ouders overweldigend zijn.

Het lege nest syndroom (ook wel empty nest syndroom) verwijst naar het gevoel van verdriet, leegte en melancholie dat ouders kunnen ervaren wanneer hun kind uit huis gaat. Het is een natuurlijke fase waarmee iedere ouder een keer te maken krijgt, maar markeert ook een radicale verandering in je dagelijkse leven.

Hoewel het lege nest syndroom geen officiële medische diagnose is, zijn de gevoelens die het met zich meebrengt zeer reëel en kunnen ze diep ingrijpend zijn.

Hoe uit het lege nest syndroom zich?

Iedere ouder ervaart een leeg nest anders. Sommigen voelen een diepe droefheid, terwijl anderen verrassend genoeg een gevoel van opluchting of hernieuwde vrijheid ervaren. Het lege nest syndroom herken je meestal aan (een van) de volgende kenmerken:1

  1. Verdriet en melancholie: verdriet als je kind uit huis gaat, is helemaal niet gek. Maar voor sommigen voelt het als een verlies, vergelijkbaar met rouwen, wat leidt tot momenten van intens verdriet.
  2. Eenzaamheid: zonder de dagelijkse interacties met kinderen kan isolerend voelen, zelfs als je samenwoont met een partner.
  3. Angst en bezorgdheid: hoewel het natuurlijk is om je zorgen te maken over je kinderen, ervaren sommige ouders een overweldigende en constante bezorgdheid die hun dagelijkse leven beïnvloedt.
  4. Identiteitscrisis: met het grootste deel van hun leven gewijd aan het ouderschap, hebben sommige ouders moeite om hun identiteit opnieuw te vinden. Dit gaat vaak gepaard met een doelloos of nutteloos gevoel.
  5. Relationele spanningen: als kinderen het huis verlaten, kan dit de dynamiek tussen ouders veranderen. Zo kunnen onderliggende relationele problemen aan de oppervlakte komen nu de kinderen geen centraal aandachtspunt meer zijn.
  6. Overmatige afleiding en vermijdingsgedrag: je voelt een constante drang om jezelf bezig te houden om zo gevoelens van leegte en verdriet te vermijden. Dit kan leiden tot allerlei strategieën die niet bijdragen aan je welzijn of geluk.
cms plugin media image

Welke factoren beïnvloeden het lege nest syndroom?

De manier waarop iemand een leeg nest ervaart, kan variëren op basis van verschillende factoren. Welke zijn dit en hoe beïnvloeden ze de beleving?

Culturele achtergrond

In sommige culturen is het gebruikelijk dat kinderen bij hun ouders blijven wonen tot aan hun huwelijk, of zelfs daarna. In andere culturen is het juist gebruikelijk dat ze op jonge leeftijd uit huis gaan. Hoe je bent opgevoed en welke culturele waarden je meedraagt, kan invloed hebben op hoe je het vertrek van je kind(eren) ervaart.

Traditionele rolverdeling

In een traditionele rolverdeling zijn het vooral vrouwen die meer tijd met de kinderen hebben doorgebracht en een sterkere band met ze hebben. Zo bleek uit onderzoek dat Italiaanse moeders een sterkere negatieve reactie hebben op het lege nest dan bijvoorbeeld Franse moeders, waarbij de rolverdeling minder traditioneel is.1

Economische en financiële situatie

In tijden van financiële onzekerheid, kan het vertrek van je kind extra stress opleveren. Misschien maak je je zorgen over hoe ze rondkomen en of ze snel genoeg een baan of woning vinden na de studie.

Gezinssamenstelling

Misschien was dit je enige kind en heb je geen partner om op terug te vallen, dan kan het eenzame gevoel sneller overheersen. Als alleenstaande ouder kan het lege nest een hele andere invloed hebben op je ervaring, net als de grootte van je gezin en de volgorde waarin je kinderen het huis verlaten.

Arbeidssituatie

Als je fulltime werkt, kan het vertrek van je kinderen een minder grote impact hebben. Je dagelijkse routine buitenshuis blijft immers grotendeels ongewijzigd. Daarentegen kan het als je niet of parttime werkt, aanvoelen alsof een groot deel van je dagbesteding wegvalt.

Sociaal netwerk

Wanneer je een levendig sociaal leven buiten het gezin hebt, kan de overgang naar een leger nest wat soepeler verlopen. Je bent gewend aan sociale interacties buiten de gezinsdynamiek en kunt erover praten met anderen.


Lege nest syndroom en de overgang

Tijdens de overgang ondergaan vrouwen aanzienlijke hormonale veranderingen die zowel fysieke als emotionele effecten hebben, zoals opvliegers, nachtelijk zweten en stemmingswisselingen. Wanneer dit samenvalt met nog een ingrijpende overgangsfase zoals kinderen die het huis verlaten, kan dit het risico op emotionele uitdagingen verhogen. Zo ben je misschien vatbaarder voor het lege nest syndroom tijdens de overgang. Door deze dubbele impact te erkennen en te begrijpen, kun je jezelf beter voorbereiden en steun zoeken bij vrienden, lotgenoten of een therapeut.

Risicogroepen

Op basis van wat we tot nu toe besproken hebben, kunnen we verschillende risicogroepen voor het lege nest syndroom identificeren:

  • Vrouwen in de overgang
  • Alleenstaande ouders
  • Moeders in een traditionele rolverdeling
  • Werkloze ouders
  • Ouders zonder sociaal netwerk
  • Ouders in culturen waar gezinshechting sterk is
  • Financieel kwetsbare gezinnen
cms plugin media image

7 tips tegen (en bij) het lege nest syndroom

Denk je te maken te hebben met het lege nest syndroom, of maak je je zorgen omdat je in een risicogroep valt? Hier zijn enkele tips die je kunnen helpen:

  1. Herschik je huis: nu de kinderen het huis uit zijn, is dit het perfecte moment om hun kamers opnieuw in te richten of zelfs om iets voor jezelf te creëren. Misschien wilde je altijd al een hobbykamer of thuiskantoor.
  2. Zoek nieuwe hobby’s: of duik in oude passies die je ooit opzij zette voor het ouderschap. Denk aan schilderen, dansen of tuinieren.
  3. Investeer in je relatie: als je een partner hebt, moeten jullie beide waarschijnlijk om leren gaan met de nieuwe gezinsdynamiek. Leer elkaar opnieuw kennen door date-avonden te plannen, een weekend weg te boeken of samen een nieuwe activiteit te beginnen.
  4. Onderhoud contact: dankzij moderne technologie is het gemakkelijker dan ooit om in contact te blijven met de kinderen. Zo kunnen regelmatige videogesprekken of berichtjes de afstand verkleinen, zolang je rekening houdt met elkaars grenzen!
  5. Zoek steun: praat met vrienden die hetzelfde doormaken of overweeg professionele hulp als je merkt dat de gevoelens te overweldigend worden.
  6. Blijf sociaal actief: organiseer etentjes, word lid van clubs of meld je aan als vrijwilliger. Een sociaal netwerk buiten het gezin kan enorm helpen.
  7. Stel doelen voor jezelf: of het nu gaat om fysieke fitheid, een nieuwe vaardigheid of reizen, er valt veel voldoening te halen uit het behalen van doelen.

Tot slot: elk einde is een nieuw begin

Het lege nest syndroom kan voor veel ouders een emotionele achtbaan zijn. Het is een natuurlijk onderdeel van het ouder worden, maar de gevoelens van leegte en verdriet zijn heel echt. Het is belangrijk om te erkennen hoe je je voelt en te beseffen dat je niet alleen bent. Blijf verbonden, zoek steun en weet dat er altijd nieuwe avonturen en groeimogelijkheden voor je liggen.

Advies nodig over het lege nest syndroom?
Onze productadviseurs beantwoorden graag al jouw vragen en geven gratis advies op maat.
Vraag gratis advies aan
Britt

Britt

Productadviseur
Referenties
  1. Bougea, A., Despoti, A., & Vasilopoulos, E. (2019). Empty-nest-related psychosocial stress: Conceptual issues, future directions in economic crisis. Psychiatrike = Psychiatriki, 30(4), 329–338.